از آن جهت كه مفيد ظنند ، از مبادى خطابه‌اند ، هرچند بهنگامى كه مفيد جزمند از مبادى جدلند ، و شايد از اينروست كه در پاره‌اى از كلمات ، بعضى از مشهورات را از مبادى خطابه شمرده‌اند . مطلب ديگر اينكه چنان كه در بحث جدل گفتيم ، مشهورات بر دو قسمند : 1 - مواضع يا مشهورات عامه 2 - مشهورات خاصه . حال ، بايد توجه داشت كه مشهورات عام نيز بر دو قسمند : 1 - مشهورات عظام 2 - مشهورات غير عظام . مشهورات عظام قوانين كليه‌اى هستند كه خطيب بدانها محتاج است و بر سه قسم‌اند : 1 - قوانين دينى و الهى 2 - قوانين مدنى كشورها - و حداقل اينكه هر خطيبى بايد قوانين جارى كشور خود را بداند 3 - قوانين منزل كه بين مرد و خانواده‌اش جريان دارد . اين قوانين را به اعتبار اينكه مفيد ظنند ، از مبادى خطابه شمرده‌اند و اگر در پاره‌اى موارد افاده جزم كنند ، مىشود آنها را در جدل به كار گرفت . آنچه تا بدينجا گفته شد ، مبادى و مقدمات عام خطابه بود و اما خطابه ، مقدمات خاصى هم دارد كه شرح آنها خواهد آمد . " اقسام خطابه " خطابه بر پنج قسم است : 1 - خطابه‌هائى كه در اثبات جرم مجرمان يا در دفاع از آنان ايراد مىشود و اصطلاحا خطابه‌هاى قضائى يا مشاجرى ناميده مىشوند . 2 - خطابه‌هايى كه در بالا بردن يا پايين آوردن منصب‌هاى اجتماعى افراد يا در مقام مشورت بين صاحبان دولت - يا دولتها - درباره جريان امور ايراد مىشوند كه به خطابه‌هاى مشاورى يا حملى موسومند . 3 - خطابه‌هايى كه در مقام مدح يا ذم افراد و يا در قراردادها و معاملات ايراد مىشوند . ابن رشد اين‌گونه خطابه‌ها را " نوع پست " ناميده است . اينها خطابه‌هاى منافرى نيز ناميده مىشوند . زيرا طبايع مستقيم از مدح و ذم رايج در اجتماع متنفرند . چه اينكه اكثر آنها بر خلاف حق